Verslag van Marius de Schaar's bezoek aan Java en Bali in juli 2016

uit 2016 tot 2016 (klik op de afbeelding om het werk groter te bekijken)
stuur een bericht naar de kunstenaar

Aanleiding Teenslippers

2016

De gordel van smaragd, die zich om de evenaar slingert, Insulinde, het land van de Stille Kracht, Multatuli, Tempo Doeloe, politionele acties, gado gado en saté, Indonesië heeft een geheimzinnige aantrekkingskracht. Hoe kwamen Nederlanders daar ooit terecht? Wat vonden ze er? Een gedeelte van mijn eigen wortels liggen daar. Mijn grootmoeder werd verliefd op een land dat zij noodgedwongen moest verlaten en nooit meer terugzag. In 2016 kreeg ik – middels de erfenis van mijn wijlen grootmoeder - de gelegenheid er zelf te gaan kijken op de eilanden Java en Bali. De reisfolders beloofden eindeloze vergezichten met bergen, rijstakkers en glimlachende lieden. Alle foto’s bleken gelogen. Wat ik vond was iets heel anders: een fascinerend en verontrustend land, een aarde van mensen. Alle boeken die ik erover had gelezen, leken in niets op wat er voor mijn ogen gebeurde in de steden, dessa’s, kampoengs, jalans en gangen. Indonesië is altijd in beweging. Geloof geen enkel reisverslag:  het land waar ik in rondreisde, bestaat nu al niet meer. Ik zag Java en Bali in 2016, een land dat niemand daarna ooit meer zal zien… NB Teenslippers zijn momenteel het nationale schoeisel in Indonesie

Afvalscheiding

2016

Indonesië is een vies land, Indonesië is een schoon land. Hoewel de gewoonte om alles maar in de rivier te gooien nog steeds bestaat, is het geen gore bende. Heel veel wordt opgeruimd zoals het hoort en gescheiden. De steden hebben een ruim aanbod aan openbare vuilnisbakken in drie kleuren: groen voor organisch, rood voor glas en geel voor non-organisch afval.  

Air Mineral

2016

Java en ook Bali, is eigenlijk één grote stad met wat akkertjes ertussen in. De voorzieningen zijn er: elektriciteit, wifi, wegennet en waterleiding. Het water is echter niet geschikt om te drinken dus alles en iedereen drinkt water uit PET-flesjes variërend van een bescheiden  0,3 liter tot een flinke plens van 5 liter.

Anklung

2016

Als het nationale instrument dacht ik bij Java en Bali  in de eerste plaats aan de gamelan. Daar speelt men ook wel op, maar alleen bij heel officiële gelegenheden. Het instrument dat ook nog wel op de straat te beluisteren is, is de anklung, een schudgong gemaakt van bamboe. Het plaatje geeft die van één toon weer.  

Benzineverkoop

2016

De hoofdwegen van Java zijn meteen winkelstraat: waroeng met kroepoek en oploskoffie, bandenboer, uitlaatservice en benzineverkoop. De tankstations zijn meestal een paar kilometer ver weg en een paar kilometer is in het dolgedraaide verkeer heel lang. Benzine is gelukkig dan ook te koop in literflessen.

Berm snoeien

2016

De bermen van wegen op Java zijn keurig kort gemaaid. Lang gras krijgt geen kans.  Overal zijn er mannen bezig met een sikkel en een zak. Het gemaaide dient als voer voor de karbouw, kip of geit. Met een sigaretje in de mondhoek is het vol te houden.    

Honden op Bali

2016

Op Bali zijn er nogal wat honden. Java is overwegend Islamitisch en daar zijn honden onrein, maar op Bali niet. Daar gelooft men dat voorouders die niet zo goed hun best hebben gedaan als hond worden wedergeboren.  

Katten op Java

2016

Op Java zie je maar weinig dieren. Boeren ploegen met handtractoren en niet meer met karbouwen; elke centimeter die bebouwd kan worden tot hoog in de bergen is beplant met rijst, kool of mais. In de steegjes in de dessa’s lopen echter nog wel wat gapende poezen rond, allemaal met een kort staartje. Onderzoek leert dat hun staarten ontbreken vanwege een genetische variatie.

Offers aanvullen op Bali

2016

Java is het land van de miljoenen moskeeën. Elke kampoeng heeft wel een bedehuis meestal gloednieuw met een iets te grote geluidsinstallatie. Op Bali zijn de meeste mensen hindoe en minder lawaaiig. Elke dag wordt er voor de waroeng een klein offertbakje neergezet, een bakje gemaakt van palmblad met daarin rijst, koekjes een sigaret en wierook. Zo nu en dan moet het offerbakje worden aangevuld.

Vegen

2016

Op Java en Bali zit men in de regel niet langer dan een minuutje stil en dan wordt er weer wat gedaan. Een heel populaire activiteit is vegen. Het liefst met een roe van twijgen en een blik, op de hurken.  

Verkeer

2016

Java en Bali zijn in eerste plaats: verkeer en file. Mensen moeten altijd ergens naar toe. Op deze twee eilanden doen ze dat in Toyota Avanza’s en op miljoenen lichte Hondamotoren.  Voor de motor geldt een helmplicht, moet je zeventien zijn en mag je geen kleine kinderen vervoeren, maar alles is toegestaan als de politie het niet ziet.